RƯỢU NGON, RƯỢU ĐẮT

Rượu Ngon tất nhiên phải đắt và Rượu Đắt chắc phải ngon?

 

“Thì đúng thế chứ còn gì nữa!”. Nhiều bằng hữu của tôi vẫn nghĩ vậy. Họ cho rằng giá tiền là thước đo phẩm chất của rượu, do đó làm rượu càng đắt bao nhiêu còn ngon bấy nhiêu. Chai $10 chắc phải ngon gấp đôi chai $5 và chai $1,000 ắt phải ngon gấp bội so với chai vài ba trăm.

 

Sự thực không phải vậy. Rượu đắt tiền chưa chắc đã ngon và rượu không nhất thiết phải đắt.

 

Cái gì làm cho rượu đắt giá?

 

Có 2 lý do: phí tổn sản xuất và yếu tố tâm lý:

 

Phí tổn sản xuất

Nói chung thì cũng giống bất cứ như sản phẩm nào khác, chai rượu vang được định giá cao, thấp tùy theo phí tổn sản xuất nhiều hay ít. Thường thì muốn làm ra chai rượu ngon, người ta phải chi phí nhiều hơn cho mỗi thành tố, mỗi giai đoạn trong tiến trình sản xuất:

 

  • Đầu Tư Vào Ruộng Đất Tốt: Trước hết, nhà làm rượu phải bỏ tiền mua hoặc thuê những ruộng  nho với điều kiện địa chất tốt, ở những nơi có khí hậu, độ cao, độ ẩm, độ dốc và chiều hướng ánh nắng thật thích hợp.

Chỉ những ruộng nho như vậy mới sản xuất ra được những chùm nho phong phú, chứa đựng đầy đủ các hợp chất, khoáng chất cần thiết để rượu được đậm đà thơm ngọt. Mà những ruộng nho đặc biệt loại này dù là ở đâu cũng đều đắt kinh khủng. Thí dụ, một hectare ruộng nho trong khu vực Chambertin ở vùng Bourgogne có đắt gấp trăm lần một hectare ở cách đó chỉ dăm bảy kilometres nhưng bên ngoài khu vực này.

 

  • Hạn Chế Sản Lượng: Để làm ra rượu tốt, người ta phải hạn chế số lượng nho hái được trên mỗi mẫu đất bằng cách cắt bỏ rất nhiều chùm nho xanh mới nở, chỉ để lại một số chùm khỏe nhất. Lý do là vì cây nho chỉ có thể hút lên từ lòng đất một số chất bổ để làm ra nhựa nuôi dưỡng trái nho. Nếu nó phải nuôi 20 chùm nho, chất bổ sẽ bị phân tán mỏng, trái nho sẽ lạt. Nhưng nếu nó phải nuôi 10 chùm nho thôi, chất bổ sẽ tập trung lại làm cho nước nho đậm đặc vì có đầy đủ chất khoáng, chất đường, chất chua, chất đạm. Tuy nhiên, làm như vậy số nho thu hoạch được sẽ chỉ còn một nữa và giá thành sẽ cao hơn.

 

  • Nhân Công Tài Giỏi: Muốn có rượu ngon, nhà sản xuất phải sẵn lòng trả lương cao để thuê mướn những chuyên viên làm rượu (winemaker) có biệt tài, có sáng kiến và dám tạo ra những thứu rượu đặc sánh mà họ tin là công chúng một khi đã uống thử thì sẽ mê thích.

Đến mùa hái nho, chủ vườn phải cho nhân công đi hái bằng tay, tức là đến từng cây để lựa chọn chùm nho nào chín mới hái, chùm nào còn xanh phải bỏ lại ít hôm cho nó chín mọng rồi đi hái một đợt thứ nhì. Hái bằng máy thì khỏe ru, vì máy hái chỉ chạy ào một lượt qua những luống cây trồng thẳng tấp là thấy được cả tấn nho, rất đỡ tốn kém, nhưng máy đâu có phân biệt được chùm nào chín, chùm nào xanh. Rượu làm ra bằng những đống nho lẫn lộn nhiều chùm chưa chín thì làm sao có mùi vị thuần nhất được.

 

  • Ứng Biến Theo Thời Tiết: Việc hái nho ở những ruộng nho quý tại Califonia, đặc biệt là trong mùa nắng gắt của vùng Napa, cần phải tiến hành vào lúc sáng sớm khi mặt trời chưa mọc hoặc ban đêm khi trái nho đã mát dịu. Nếu hái ban ngày, trái nho đang bị ánh nắng thiêu đốt làm nóng chất nước ở bên trong, rượu sẽ có vị gắt khó uống. Nhưng thuê nhân công làm việc ban đêm thì phải trả tiền gấp rưỡi hoặc gấp đôi cho họ, đó là chưa kể phải thắp đèn đuốc sáng chưng, càng thêm chi phí.

Ở Boedeaux, vào những lúc cây nho đang nở hoa, kết trái hoặc gần chín mà dự báo thời tiết cho biết một cơn băng giá sắp tràn tới thì chủ vườn nho phải đốt lên những đống lửa lớn suốt đêm trong vườn để nho khỏi bị đông lạnh. Ở những chateaux danh tiếng như Petrus, Latour, Lafite, Margaux… người ta còn thuê máy bay trực thăng bay liên tục bên trên các vườn nho để quạt hơi ấm xuống cho tan băng giá.

 

  • Dụng Cụ Đắt Tiền:Muốn sản xuất rượu tuyệt hảo thì nho trắng phải được cho lên men trong những vại làm bằng thép không gỉ (stainless steel) có gắn máy điều hòa nhiệt độ, nho đỏ phải lên men trong những thùng gỗ sồi mới toanh để nhựa sồi thấm vào trong rượu khiến cho rượu có mùi thơm mát như vanille và vị dịu như nhung lụa. Giá mỗi thùng gỗ sồi mới toanh như vậy có thể tới hơn 1 ngàn đô la một thùng, tùy la loại gỗ sồi của Pháp hay của Mỹ. Mỗi thùng chỉ có thể dùng chừng ba bốn lần để ngâm rượu quý, sau đó thì nhựa đã phai đi một phần lớn nên được dùng cho rượu hạng trung mà thôi.

 

  • Thời Gian Tồn Trữ: Sau khi lên men, rượu bình thường chỉ cần một thời gian lưu trữ chừng mấy tháng là có thể đem bán cho giới tiêu thụ uống. Nhưng rượu thượng hạng phải được ủ trong thùng gỗ sồi vài ba năm. Sau đó mới được rót vô chai rồi cho nằm nghỉ thêm một hai năm nữa trong hầm tối mát mẻ, để chất tannin dịu đi, lắng xuống, các thành tố trong rượu có đủ thì giờ hòa lẫn và kết chặt lại với nhau, tạo nên những hương vị phức tap, rồi mới có thể đưa ra thị trường. Tiền tồn kho, tiền lãi bạc cứ thế mà chồng chất nên giá thành phải cao, tiền tiếp thị, tiền mướn họa sĩ danh tiếng về nhãn hiệu, tiền thuế má, v.v.

Những phí tổn nêu trên khó mà cắt giảm được vì chúng trực tiếp ảnh hưởng tới những yếu tố nội tại làm chai rượu ngon, nếu cắt giảm thì phẩm chất của rượu sẽ xuống. Nhưng ngoài ra, còn có những yếu tố tâm lý và thị trường thúc đẩy cho giá rượu lên cao tới những mức độ kinh khủng, kể cả lối chơi ngông của các đại gia: “đắt mấy cũng uống, giá nào cũng mua”.

 

Yếu tố tâm lý

Công bằng mà nói, những chai rượu thặng cỡ như Chateau Petrus của Pháp hay Bryant Family của Mỹ quả là ngon thật và phí tổn để sản xuất ra chúng quả là có cao hơn những thứ bình thường, nhưng không cao tới độ khiến cho chúng đắt tiền đến thế. Vậy những yếu tố ngoại vi nào đã đẩy giá rượu lên cao tới những con số dễ sợ?

 

  • Trước hết là danh tiếng sẵn có của chai rượu: Thí dụ chai Chateaux Margaux đã nổi tiếng là ngon và đắt và bậc nhất ở bên Pháp từ mấy trăm năm trước. Khi ông Thomas Jefferson được bổ nhiệm làm đại sứ Mỹ ở bên Pháp hồi cuối thế kỉ thứ 18 (về sau ông mới trở thành tổng thống Mỹ), ông đã viết thư về cho bạn bè ở Virginia rằng ông rất thích một thứ rượu gọi là Châteaux Margaux, nhưng nó đắt đến nỗi với tiền lương đại sứ, ông cũng chỉ lâu lâu mới dám mua một chai về uống. Cho đến ngày nay vẫn vậy, chai Châteaux Margaux năm 2005 vừa mới ra lò là đã bán với giá $1,080. Chai Châteaux Petrus 2005 còn đắt kinh khủng hơn nữa, lên tới $4,975

 

  • Thứ nhì là tính chất quý, hiếm: Hầu hết những sản phẩm vừa quý giá vừa hiếm có đều rất đắt tiền, thí dụ kim cương hột xoàn, tranh vẽ của các nhà danh họa bậc thầy như Picasso, Van Gogh, v.v… Lý do là vì ai cũng muốn sở hữu chúng và sẵn lòng tranh nhau trả giá cao để mua cho bằng được. Rượu vang cũng vậy. Những thứ rượu thượng hạng mà sản lượng lại quá ít thì đương nhiên là quý giá và hiếm có. Chúng trở thành những món đồ sưu tập (collectors’ items) để trưng bày cho thiên hạ trầm trồ ngắm phía chứ không còn là thứ đồ uống cho khoái chí nữa.

 

  • Thứ ba là lòng tham của nhà làm rượu: Đúng lý ra, chai rượu được định giá cao hay thấp tùy theo phí tổn sản xuất nhiều hay ít, cộng thêm với một số tiền lời vừa phải để nhà làm rượu có thể tồn tại và phát triển. Thực ra, phí tổn để sản xuất một chai rượu khá ngon, cỡ như Columbia Crést của Mỹ, Jacobs Creek của Úc hay Falesco Vitiano của Ý để dùng trong những bữa ăn thường ngày chỉ vào và ba đô la thôi. Nay nếu hãng rượu bán ra thị trường với giá bảy tám đô la là họ và các nhà bán đều có lời rồi. Phí tổn của các Chateaux danh tiếng có thể cao gấp 10 lần hơn, do đó chai rượu của họ phải bán với giá bảy tám chục đồng mới có lời. Thế cũng là phải lẽ.

Tuy nhiên, những thứ rượu vào hạng trung có đầy dãy trên thị trường nên chúng phải cạnh tranh với nhau kịch liệt và không thể tăng giá cao được. Trái lại các nhà làm rượu thượng thặng thì chỉ có một số rất nhỏ và sản lượng của họ lại quá ít nên họ muốn đòi giá cao bao nhiêu cũng có khách mua. Thí dụ, năm ngoái họ đặt giá chai rượu của họ là 1 ngàn đồng mà bán hết liền thì tại sao năm nay họ không tăng lên mức một ngàn rưỡi để xem thị trường có chấp nhận không. Nếu có khách mua hết thì chắc chắn năm sau họ sẽ đòi tới hai ngàn.

Xem thêm: 

enlightened  ►Mua rượu vang đỏ Pháp, Ý, Chile ở đâu bảo đảm uy tín chất lượng ?

 

Ngoài ra, cũng còn phải kể thêm một yếu tố phụ trội khác nữa là THIÊN THỜI. vào những năm mà thời tiết đặc biệt thuận lợi, mưa đúng lúc, nắng đúng kỳ, mùa nho của năm ấy sẽ hết sức tốt đẹp , làm ra rượu ngon hơn hẳn những năm bình thường. Đã thế mà còn được các nhà phê bình ngợi khen bằng những ngôn từ đôi khi quá mức, nên rượu vang của năm ấy sẽ đắt vọt hẳn lên vì giới tiêu thụ đua nhau tìm mua. Mức cầu cứ thế tăng cao mà mức cung thì có hạn nên giá cả phải tăng vọt.

ruou vang do

Nên mua rượu ở mức giá tiền nào?

Khi đã hiểu rằng giá tiền cao hay thấp không phản ánh chính xác mức độ ngon dở của chai rượu vang, ta có thể vững tâm tìm mua những chai rượu hợp khẩu vị của ta mà giá tiền thấp nhất để uống hằng ngày. Và nếu khả năng tài chính cho phép, lâu lâu ta cũng nên thưởng cho mình những chai rượu thượng hạng, được các chuyên gia cho điểm cao mà giá cả còn ở mức phải chăng, đển uống vào những dịp đặc biệt như sinh nhật hay kỉ niệm ngày cưới chẳng hạn. Còn những chai đắt tới mức vô lý như Château Pestrus hay Screaming Eagle thì xin nhường cho các đại gia lắm bạc nhiều tiền, mua để “le” hơn là để “uống”.

mua ruou vanjg o dau

 

 

Viết bình luận